Forex Nedir ? Forex Nasıl Oynanır ? A’dan Z’ye Tüm Detaylar

0 16

Forex hakkında tüm merak ettikleriniz soruların cevabını burada vermeye çalışacağım. Sizde tüm detayları öğrenmek istiyorsanız bu konuyu sıkılmadan okumaya devam edin. Kolay görünsede aslında hiç de kolay bir yatırım değildir. O sebepten ötürü adım adım ilerlemenizde yarar var.


Forex Nedir ?

Forex, son dönemde Türkiye’de inanılmaz bir hız ile yükselmiş, Avrupa ve ABD de önlenemez bir yükseliş ile bir çok piyasanın (ve hatta doğası yapısıyla tamamının) işlem hacmi olarak önüne geçmiş, kaldıraçlı bir piyasadır.

Daha basit bir anlatımla; ülke paralarının birbiriyle takas edildiği genel piyasanın adıdır. Yatırımcılar bu paralar ile değiş tokuş yaparak kazanç sağlamaya çalışırlar. Forex, kısaltılmış hali ile FX, İngilizce Foreign Exchange kelimelerinden oluşur ve en hızlı gelişen, en hacimli piyasadır.

Sizlere kısa bir video paylaşayım faydalı olacaktır.

Forex’in Tarihi

Perakende Forex’in tarihini anlatırken, ilk önce uluslararası döviz piyasalarının tarihini anlatmak gerekiyor. Ama merak etmeyin. Sıkıcı olmayacağım

İhtiyacı karşılama amacı ile ticaretin ortaya çıkışı ilk çağlarda değiş tokuş yani “takas” yöntemi ile başladı. Daha sonra verimi arttırmak ve artan mal/hizmet ile kafaları karıştırmamak adına, ortak bir değer birimi geliştirmek zorunluluğu ortaya çıktı.

Bunu altın veya gümüş zannetmeyin çünkü bu ortak değer birimi ilk zamanlarda ekmek ve fasulye gibi mallardı. Daha sonra ise günümüzde de önemli bir değer teşkil eden altın ve diğer madenler öne çıkmaya başladı.

Para olarak bildiğimiz kağıt sistemi ile değer belirleme ise aslında son 2 yüzyıl kadar yakın bir geçmişe sahip. Her ülkenin kendi para birimi oluştuktan sonra, bu para birimlerinin kendi aralarında değiş tokuşu soru ve sorun yaratıyordu.

1944 yılında Bretton Woods anlaşması ile, ülkeler denge sağlamak ve spekülasyonu azaltmak için para birimlerini dolara endeksleyerek belirleme kararı aldılar. Bu sırada World Bank ve IMF’in kurulması da kararlaştırıldı. Dolar artık Altın a dönüştürülebiliyordu ve para birimlerinin de karşılığını Dolar üzerinden ölçmek mümkündü.

Tabi ki tahmin edilebileceği üzere bu sistem işe yaramadı çünkü hem ülkelerin kendi içlerinde yaşadıkları dengesizlikler, Dolar’a olan değerlerini pratikte sabit tutmuyor, hem de ABD artık Altın rezervlerinin değiştirebilitesini garanti edemiyordu.

1944 te anlaşılan Bretton Woods, 1973 yılında sona erdi ve sabit kur sistemi yerine esnek kur sistemi devreye girdi. Bu da forex piyasasının açılışı oldu.

Bugün, farklı para birimlerinin değeri, tamamen o para biriminin arz ve talebine göre değerleniyor, ülkelerin, merkez bankalarının, uluslararası şirketlerin, teknolojinin gelişmesi ile bireysel yatırımcıların ve ev hanımlarına kadar geniş bir yelpazenin toplam net arz ve taleplerine göre belirleniyor, düşüyor, çıkıyor ve sürekli değişiyor.

Forex Oyuncuları

Forex piyasasında kim işlem yapıyor sorusunun cevabı şu ana kadar genellikle “yüksek sermayeli finansal kuruluşlar” olmuştu. Ama son yıllarda perakende işlemcilerin (retail trader) varlığındaki artışla beraber işlem hacimlerinde de artış meydana geldi ve artık perakende yatırımcı forex piyasasında günlük hacmin azımsanmayacak bir bölümünü oluşturuyor. Forex piyasasında işlem yapan piyasa bileşenlerini inceleyelim:

Büyük bankalar ve finansal kuruluşlar:

En büyük işlem hacmine sahip piyasa oyuncuları bu kategoriye düşüyorlar. Piyasadaki işlem hacminin %60′ından fazlasını kontrol ediyorlar. Büyük bankaların ve finansal kuruluşların çalışanları hem kendi kurumları hem de müşteriler (çoğunlukla fonlar, daha ufak bankalar, büyük varlığa sahip bireyler) adına işlem yaparlar. Yani fonlar, ufak bankalar ve varlıklı bireyler de ayrı piyasa oyuncuları olarak bu kanal üzerinden işlem yaparlar dolaylı olarak.

Bu oyuncular genellikle aralarındaki kredi kanalları üzerinden işlemleri gerçekleştirirler, bu ağ aynı zamanda interbank olarak da bilinir.

Yani interbank birbirleri ile işlem yapan büyük bankalardan oluşur diyebiliriz. Forex işlemlerinin çok büyük bölümü bu kanal üzerinden gerçekleştirilir.

Forex Aracı Kurumları: Aracı olarak işlem yaparlar, müşterileri için en iyi fiyatı sağlamaya çalışırlar işlemlerde. Interbank aracı kurumları müşterilerinden ufak bir komisyon alarak kazanç sağlarlarken daha ufak ve perakende işlemcilere hizmet veren aracı kurumlar bu komisyonun üzerinde bir komisyon alarak kazanç sağlarlar.

Merkez Bankaları ve Diğer Resmi Kurumlar: Merkez bankaları kendi para birimlerinin değerini etkilemek adına piyasada işlem yapabilirler zaman zaman. Bu işlemler kendi para birimini almak/satmak şeklinde de olabilir, yabancı para birimlerini almak/satmak şeklinde de olabilir.

Şirketler: Özellikle yurt dışı ile ithalat veya ihracat faaliyetleri gerçekleştiriren şirketler forex oyuncuları arasında önemli bir yere sahiptir. Herhangi ticari bir mal veya hizmeti hem alırken hem de satarken döviz alıp satan şirketler, hem doğal yönden bir forex oyuncusu olur, hem de bazı durumlarda karşılaştıkları kur riskini minimize etme amacı ile forex piyasasında pozisyon alırlar.

İşlemciler, Spekülatörler: Forex piyasasında işlem yaparak para kazanmaya çalışanlar spekülatör kategorisine girerler. Yukarıda da değindiğimiz gibi ufak bankalar, büyük varlığa sahip bireyler ve fonlar büyük bankalar aracılığıyla interbank’a erişim sağlarken perakende işlemciler bu bankalarla çalışan bankalar üzerinden işlem yapan ya da direkt bu bankalar üzerinden işlem yapan aracı kurumlarda işlemlerini gerçekleştirirler.

Bazı İstatistikler

Forex piyasasında işlem yapmayı düşünenler için piyasayı alakadar eden bazı önemli istatistik ve bilgileri sizlerle paylaşmak isterim

  • Forex piyasası, dünyanın en çok işlem görem finans piyasasıdır. Bunun sebebi, küreselleşen dünyamızda uluslararası şirketlerin sürekli farklı para birimleri ile işlem yapmak zorunda olmasından, turistlere ve yatırımlarını çeşitlendirmek isteyenlere kadar açıklanabilir. Forex piyasasında yapılan işlemlerin bir kısmı borsalar gibi yatırım için olsa da, çok önemli bir kısmı da zorunluluktur. Bu sebeple işlem hacmi günlük 6 Trilyon USD’nin üzerindedir.
  • Piyasada işlem saatleri, diğer bir çok piyasa gibi belirli saatler içerisinde değildir. Uluslararası piyasalar açısından Dünya’da herhangi bir Merkez Bankası’nın açık olduğu her saat aslında piyasanın açık olduğu saatlerdir ve forex yatırımcıları 5 gün 24 saat forex işlemleri yapabilir.
  • İşleme girme açısından en hızlı çevrilebilir yatırım araçları para piyasalarındadır çünkü hacim tüm piyasalardan daha yüksektir.
  • Söz konusu olan piyasa borsanın dışında bir piyasa olduğundan, uluslararası döviz piyasalarına ilişkin kesin bir merkez yoktur. Bu noktada en fazla işleminizin bankalararası piyasalarda işlem gördüğünü söyleyebiliriz.
  • Denetim açısından her ülke kendi forex piyasası denetimi uygular. Türkiye’de Sermaye Piyasası Kurulu, kaldıraçlı alım-satım işlemleri adı altında forex işlemleri sunan aracı kurum ve banka kuruluşlarını aktif bir şekilde denetlemektedir.

Forex’in Avantajları

Forex piyasasında işlem yapmanın özellikle diğer pazarlar ile karşılaştırıldığında bir çok avantajı olduğu söylenebilir;

  • Forex piyasalarında kaldıraç sistemi sayesinde hesabınızdaki paranın yüksek katlarına kadar işlem imkânı buluyorsunuz. Günümüzde 1:1 den 1:100 e varan kaldıraç oranları mevcuttur. Kaldıraç oranları hesabınızı açtırdığınız Broker firmaya göre değişkenlik gösterebilir. Yani yatırdığınız miktarın 100 katı büyüklüğüne kadar işleme girebilirsiniz. Bu rakamın kazancına yada kaybına ortak olacaksınız.
  • Bilindiği üzere borsalarda fiyatlar yükselirken kazanç sağlarsınız. Fiyatlar düşerken yapabileceğiniz en karlı işlem hiçbir şey yapmamaktır! Düşen piyasada sadece beklemeniz gerekir. Fakat Forex piyasalarda işlemler çift yönlüdür. Alışın haricinde açığa satış yapabilirsiniz. Bu sayede çift yönlü yatırım yapabilirsiniz.
  • Yüksek kaldıraç oranlarıyla az sermaye ile dahi işlem yapma yetkisi tanır. Bu sayede yatırım için küçük miktar ayıran yatırımcılar dahi forex piyasasında işlem yapabilir. Düşük kaldıraç oranı ise; yatırımınızda daha az risk almanızı sağlar.
  • Forex piyasası günlük işlem hacmi ortalama 3 trilyon Amerikan Doları olan dünyanın en likit piyasasıdır. Bu nedenle, likiditesi düşük piyasalardaki gibi alıcı ve satıcının olması gerekmiyor; işlemleriniz anında gerçekleşir.
  • Gelişen teknoloji sayesinde işlemlerinizi online olarak ekranınızdan yapabilir; yatırımlarınıza anında yön vermek için aracı kurum veya kişi kullanmak zorunda kalmazsınız.
  • Forex piyasası haftanın 5 günü, günün 24 saati açıktır. Yatırımcılar haftaiçi diledikleri zaman işlem yapabilirler.
  • Dünyanın en büyük piyasası olduğundan çeşitli borsalar gibi manipüle edilememektedir. Paritelerin hareket etmesini sağlayan, açıklanma saatleri ve tarihleri önceden belirlenmiş ekonomik veriler bulunmaktadır. Pariteler gelen bu veriler sonucunda hareket eder. Yatırımcılar da bu verileri takip ederek hareket ederler.

Para Birimleri

En Çok Kullanılan Para Birimleri Aşağıdaki Gibidir;

  • USD = Amerikan Doları
  • GBP = İngiliz Sterlini (Pound)
  • JPY = Japon Yeni
  • CAD = Kanada Doları
  • CHF = İsviçre Frankı
  • NZD = Yeni Zelanda Doları
  • AUD = Avustralya Doları
  • TRY= Türk Lirası
  • NOK = Norveç Kronu
  • SEK = İsveç Kronu

En Çok İşlem Gören Pariteler ve Emtialar Aşağıdaki Gibidir;

  • EURUSD
  • GBPUSD
  • USDJPY
  • AUDUSD
  • NZDUSD
  • USDCHF
  • USDCAD
  • EURCHF
  • GOLD

Öne Çıkan Diğer Çapraz Pariteler ve Diğer Emtialar

  • USDTRY (Türkiye için)
  • EURTRY (Türkiye için)
  • GBPJPY
  • EURJPY
  • EURGBP
  • AUDJPY
  • EURAUD
  • GBPCAD
  • AUDCAD
  • SILVER

Kavramlar

İşlem yaparken karşınıza çıkabilecek önemli kavramları sıraladım;

Pips: (Percentage in point) İşlem yapılan para birimindeki en küçük değişimdir. Çoğu para birimi için bu değişim 0,0001 olarak görülür. Bu rakamlar çok küçük değişiklikler gibi gelebilir fakat kaldıraç ve diğer etmenler olduğunda çok büyük değişiklik yarattıklarını göreceksiniz.

Birkaç örnek vermek gerekirse; EUR/USD paritesi 1.3602′den 1.3603′e çıktığında 1 piplik değişim görülür.

Fakat bu durum Japon Yen’inde ve altında farklıdır. USD/JPY’de 101.89′dan 101.90′a çıkması 1 piplik değişim olarak ifade edilir. Altında ise XAU/USD’de 1254.7′den 1254.8′e çıkması 1 pip olarak ifade edilir.

Lot:Forex piyasasında işlem hacmi birimidir.

(standart lot)                    1 lot                       100.000 birim

(mini lot)                        0.1 lot                          10.000 birim

(mikro lot)                     0.01 lot                          1.000 birim

Paradan bahsediyorduk birimler nereden çıktı diye soruyorsanız hemen söyleyelim.

Forex piyasasında yeni bir işlem girerken işlem platformu size kaç lot işlem yapmak istediğinizi sorar. Eğer 1 lotluk EUR/USD işlemi yapacaksanız bu 100.000 Euro ile işlem yapmaya denk gelir.

Çok mu karışık geldi? Bir-iki örnekle hemen karışıklığı çözelim:

0.1 lotluk bir EUR/USD alış işlemi açtığınızda, 10.000 EUR luk alış işlemi açmış olursunuz. O anda pariteni 1.36 olduğunu varsayarsak, açtığınız işlem aynı zamanda 13.600 USD lik bir işlem olarak da ifade edilebilir.

Bir diğer örnekte 2.5 lot USD/TRY alış işlemi yapalım. 2.5 lot ile siz 250.000 Dolar ile işlem yapmış oluyorsunuz. Dikkat ederseniz yapmış olduğunuz işlem paritenin sol tarafında bulunan “baz para birimi” üzerinden açılmış oluyor.

Teminat: Yukarıdaki örneklerden giderek açıklayalım; örneğin 10.000 EUR luk işlem açmak için 1/100 kaldıraç olduğunda,  hesabınızda 100 EUR olması (136 USD) olması yeterlidir. Bu işlemi açmak için gereken 136 USD teminat gerekmektedir. Aynı şekilde USDJPY örneğimize baktığımızda, 2,5 lot işlem açmak (250.000 USD lik işlem) hesabınızda minimum 2500 USD lik teminat bulunması gerekmektedir.

Marjin: Sizin o an işlem yaparken kullandığınız para miktarını gösterir. Genellikle sol taraftaki para birimi*hacim(lot) olarak hesaplanır. Aynı örnekler üzerinden gidersek, iki işlemi birden açmış bir yatırımcının marjin miktarı 2500 USD + 136 USD = 2636 USD olacaktır.

Serbest Marjin :Hesabınızda kalan, kullanabileceğiniz para miktarını gösterir.

Marjin Seviyesi: Varlık/Marjin*100 olarak hesaplanır. Bu oran 100′den düşük olduğunda daha fazla işlem açamazsınız. Ayrıca kurumdan kuruma değişmekle beraber bir çok şirkette %25-%50 gibi marjin seviyelerinin altında, en ekside olan işlemden başlayarak işlemleriniz marjininiz rahatlayana kadar kapatılır.

Spread (Kotasyon farkı) :Alış fiyatıyla satış fiyatı arasındaki farktır. Kurumdan kuruma farklılık gösterir. Forexin avantajı döviz kurumlarından çok daha düşüktür.

Swap :Gecelik faiz miktarıdır. Kurumdan kuruma değiştiği gibi pariteler arası da farklılık gösterir. Örneğin USD/TRY paritesinde alış durumunda swap eksi iken satış durumunda swap artıdır. Bunun nedeni ise gecelik faiz oranının TRY’de çok daha fazla olmasıdır.

Kaldıraç :İşlem sırasında daha yüksek miktarda para ile işlem yapmaya yarar. Eğer 1/100 kaldıraç kullanıyorsanız ve 100 Dolarınız varsa 100*100=10.000 Dolarlık işlem yapma olanağı sağlar. Riski arttırdığı gibi kazancı da arttırır ve çok daha ufak rakamlarla işlem yapma olanağını arttırır. Kaldıraç oranı paritelerde farklılık gösterir. Bu oranları aracı kurumunuza danışmanızı öneririz.

Take Profit (Kar Al) :Belirli bir miktar kar sonrası işlemi otomatik kapatma emridir.

Stop Loss (Zarar Kes) :Belirli bir miktar zarardan sonra işlemi otomatik kapatma emridir. Bütün hesabınızı tek işlemde kaybetmemek amacıyla bu emri kullanmak önemlidir.

İşlem Platformları

Türkiye’de ve Dünya’da en çok kullanılan işlem platformlarından biri Metatrader’dır. Bu sistem nedir derseniz hemen açıklayalım. Metatrader birçok aracı kurum tarafından kullanılan, Forex gibi piyasalarda online olarak işlem yapmayı sağlayan bir yazılımdır. Bilgisayar programları olduğu gibi akıllı telefonlar için de yazılımı mevcut

Forex Nedir ? Forex Nasıl Oynanır ? A’dan Z’ye Tüm Detaylar

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.